• Home
  • Verslagen
  • Loopverslagen
  • De Helgoland marathon (Grün ist das Land, Rot ist die Kant, Weiß ist der Sand: Das sind die Farben von Helgoland.)

De Helgoland marathon (Grün ist das Land, Rot ist die Kant, Weiß ist der Sand: Das sind die Farben von Helgoland.)

Van een Duits schoolboek van 2 of 3 VWO herinnerde ik me een kort en pakkend gedicht die me altijd is bijgebleven: “Grün ist das Land, Rot ist die Kant, Weiß ist der Sand: Das sind die Farben von Helgoland.”  Het zijn overigens ook de kleuren van de Helgolandse vlag met drie horizontale banen.

Helgoland is een compact hoog rotsachtig eiland waarvan de rode verticale rotsen ruim 60 m boven zeeniveau uitsteken. Het is bizar verschijnsel omdat in de verre omtrek in het geheel geen rotsen zijn waar te nemen. De geologische verklaring voor het ontstaan van dit eiland ligt in een breuk in de aardkorst en de druk van binnenuit waardoor een reep rood zandsteen naar buiten is geperst. Helgoland is dus geen Waddeneiland. Het 1 km verderop gelegen eilandje Düne (Duinen) is dat wel. In 1720 heeft een krachtige stormvloed een bres geslagen in de toenmalige natuurlijke verbinding waardoor twee miniscule eilandjes ontstonden. Helgoland zelf is ca 1,5 km lang en maximaal 600 m breed. Düne is ongeveer een vierkant met zijden van een kleine km. Op dit eilandje ligt een korte landingsbaan voor vliegtuigen, een natuurcamping en een duingebied met een strand voor zeehonden.

P1560476   P1560487
 P1560509  P1560517

Helgoland ligt ca 70 km uit de kust van Duitsland en Denemarken en heeft vanwege zijn strategische maar ook geïsoleerde ligging in de Noordzee een bewogen geschiedenis. De bevolking is Oostfries en is dat ook gebleven ondanks dat het voor lange tijd onder vreemde heerschappij heeft geleefd. Vanaf 1714 maakte het deel uit van Denemarken. Vervolgens veroverden de Engelsen het eiland in 1807 en ruilden in 1890 met Duitsland tegen een ander klein eiland (Zanzibar) dat voor de kust ligt van Tanzania. Helgoland is in voorbije eeuwen lange tijd een berucht piratennest geweest en heeft ook een bloeitijd gekend als smokkelhaven tijdens de door Frankrijk afgedwongen continentale handelsblokkade van Engeland in de Napoleontische tijd. Toen het eiland weer Duits was geworden, werd daar een grote marinehaven gebouwd. De oorspronkelijke bevolking werd in aanloop tot de Eerste Wereldoorlog (1914) geheel geëvacueerd/gedeporteerd zodat het eiland tot een huisvestingsbasis kon dienen voor enige duizenden matrozen en militairen.

P1560525  P1560531 
 P1560556  P1560557
 P1560563  P1560570

De Tweede Wereldoorlog is werkelijk een verschrikking geweest voor de Helgolandse bevolking. In de nadagen van de oorlog, op 18 april 1945, had een vloot van ca 1000 Britse jachtbommenwerpers alle bebouwing op het eiland in ca 1,5 uur totaal verwoest. Je ziet nu dus ook geen historische bebouwing op het eiland. Het trieste is dat de eilanders voorvoelden dat dit eraan stond te komen want een afvaardiging van 15 eilandbewoners had in de week daarvoor nog contact gezocht met de Britten om dit noodlot te ontgaan. Helaas werden zij verraden en door de Gestapo op 18 april 1945 gevangen genomen. Zeven van hen werden enige dagen later in Cuxhafen gefusilleerd. Tijdens het bombardement zijn relatief weinig bewoners omgekomen. Zij konden namelijk schuilen in het enorme bunkercomplex van het eiland. Vervolgens hebben de Britten het eiland enkele jaren lang als oefenterrein gebruikt voor het werpen van bommen met jachtbommenwerpers. Op 18 april 1947 brachten de Engelsen met de grootste niet-nucleaire bommen de zware bunkers, de onderzeebootbasis en het tunnellabyrint van het eiland tot ontploffing. Vanaf 1952 mochten de eilanders weer terugkeren en sindsdien is het inwoner aantal gegroeid tot het huidige aantal van ca 1.400. Sinds de laatste decennia is het eiland een geliefd toeristenoord en ook herstellingsoord voor mensen met long- en luchtwegproblemen of die op verhaal willen komen van de drukte van alledag. Het eiland leent zich voor dit alles perfect. De lucht is er bijzonder zuiver. Zo rijden er geen benzineauto’s op het eiland en zijn er geen walmende schoorstenen van huizen of andere bebouwing. Bovenop de rotswand loopt een rondwandelweg met op allerlei plaatsen banken met een panoramisch uitzicht. Het enige wat je dan hoort is het suizen van de wind, het ruisen van de Noordzee en diverse vogelgeluiden.

 P1560571  P1560574
 P1560575  P1560577
 P1560589  P1560590

Aan de noordwestzijde, vlakbij het noordelijkste punt van het eiland ligt het kleinste natuurreservaat van Europa. Het is 1 ha groot en is in wezen een grote inham in de verticale rotswand waar duizenden meeuwen, alken, sterns en andere zeevogels rondvliegen en broeden. De duizenden broedparen broeden in de gaten van de rotsen. In juni vindt een bijzonder verschijnsel plaats als de jongen van zeekoeten (die nog niet kunnen vliegen maar wel al uitstekend kunnen zwemmen) door de oudervogels uit het nest gelokt worden en een smak maken van enige tientallen meters naar beneden. Dit verschijnsel heet op zijn Duits ‘der Lummensprung”. Het is een fascinerend gezicht om die onophoudelijk vlak voor de rotsen rondcirkelende vogels te zien. Het gaat allemaal zo moeiteloos. De vogels hoeven maar de vleugels gestrekt te houden en ze zweven elk gewenste richting uit. Er is een markante vrijstaande rots van het eiland: Lange Anna. Deze ligt aan het uiterste noorden van het eiland en is een pilaar van ca 60 meter hoog en 10 meter breed. Deze pilaar is ook rood/terracottabruin en heeft een permanente witte kap vanwege de vele vogels bovenop de top.

P1560606   P1560611
 P1560612  P1560613
 P1560623  P1560625

Helgoland is een bijzonder markant eiland en heeft mijn verwachtingen verre overtroffen. Mijn bezoek aan Helgoland was overigens tamelijk onverwachts. Oorspronkelijk zou ik in de maand mei in de Elzas een marathon doen, maar omstandigheden hebben mij daarvan doen afzien. Midden maart had ik me voor de Helgoland marathon aangemeld en pas anderhalve week voor vertrek had ik m’n (hotel)overnachting en de tickets voor de veerboot (vanaf Cuxhafen) geregeld. Gelukkig kon dit allemaal nog last minute omdat het deelnemersveld van de marathon niet erg groot is: nog geen tweehonderd lopers. Er is overigens ook een korte loop van 5,8 km die eveneens bovenlangs de rotswanden gaat. Dat het deelnemersveld van de marathon zo klein is, heeft me eerlijk gezegd verbaasd. Waarschijnlijk denken de meeste lopers dat vier keer een ronde lopen saai is. Ook de relatieve onbekendheid van het eiland en de geïsoleerde ligging zullen daarbij wellicht een rol spelen. Niettemin, ik vond het prima zo. Het kleine eiland leent zich domweg niet voor een marathon van 1000 lopers of meer.

De start van de marathon was op de promenade aan de binnenhaven vlakbij de plaats waar toeristen van veerboten met kleine bootjes het land op worden gebracht bij de “Landungsbrücke” (een naar beneden aflopende drijvende steiger). Aan de binnenhaven staan allerlei hotels die nogal op rijtjeshuizen lijken, geverfd in pasteltinten en overal voorzien van gesloten witte balkonbalustrades. Iets verdrop staan houten loodsachtige gebouwtjes die compact tegen elkaar zijn aangebouwd en in nogal sprekende kleuren zijn geverfd. In deze gebouwtjes zijn vooral winkels gehuisvest en enkele restaurant en dienen voor het overige als opslagloods. Op enige wijze deden deze gebouwtjes vrij Scandinavisch aan: houtbouw, strakke functionele uitstraling en geverfd in heldere kleuren waaronder rood, groen, blauw en oranje.

P1560636  P1560652 
 P1560656  P1560637
 P1560672  P1560673

Het parcours is heel gevarieerd. Eerst maken de lopers een lus door het laagland van Helgoland waar sportfaciliteiten zoals een verwarmd openluchtzwembad en een voetbalveld liggen. Daarna gaat het parcours over een weg steil omhoog naar een toeristisch uitkijkpunt waar enige winkels zijn en een woonwijk. Daarna loop je vrijwel straks langs de rotswand die overigens overal met draadhekken is afgezet. Dit is verreweg het mooiste deel van het eiland. Rechts zie je de eindeloze blauwe zee. Voor je zie je de rode verticale rotsen en links ligt het heuvelachtige groene grasland waar een kudde schapen van een speciaal schapenras vrijelijk rondgrazen met enkele vrijwel witte koeien. Het hoeft geen betoog dat ik hier prachtige foto’s heb kunnen maken. Het betreft met name de foto’s waarop ik inzoom op de steile rotsen waarop boven de silhouetten van nietige menselijke gedaanten zijn waar te nemen of dieptefoto’s van lopers ver voor mij op het groene plateau langs de afgrond.

P1560693  P1560714 
 P1560729  P1560733
 P1560741  P1560932

Het zuidelijke deel van het parcours loopt heen en terug over een lange strekdam om de havens heen. Het begin van de strekdam is een enorme lange goot met hoge betonnen muren aan weerszijden. Het komt mij voor dat het ooit een laad- en losplek is geweest van zwaar materieel of een plek vanwaar boten te water werden geladen. Op een gegeven moment gaat de goot over in een echte strekdam zoals bij Hoek van Holland. Aan het begin en aan het einde van dit strekdammenparcours waren verzorgingsposten ingericht, waarbij een dj bij de post aan het einde van de strekdam de lopers nog een muzikale steun in de rug gaf. Dan gaat het parcours over het haventerrein waar een aantal meterslange zeeboeien en zware ijzeren kettingen lagen uitgestald en komt dan uit bij een haven met de wandelpromenade van de loodsen en hotels.

P1560758  P1560770 
 P1560771  P1560786
 P1560791  P1560846

Ik mag zeggen dat de vier marathonrondes voor mij allemaal hun eigen karakter hadden. Gedurende de eerste ronde werden we aan het begin van het parcours langs de rotswand onthaald op een gure regen- en hagelbui met harde wind. De hagelstenen prikten als naalden in het gezicht. Gelukkig was dit van korte duur want het weer wisselt snel op Helgoland. De tweede ronde was zonnig en ik heb toen fraaie panoramafoto’s kunnen maken. Gedurende de derde rond heb ik de focus gelegd op het fotograferen van vegetatie en de vierde ronde meer op het publiek. Kortom het werd een gevarieerde fotomix.

Met een tijd van 4.23.23 uur kwam ik over de finish. Het is voor mijn doen niet erg snel, maar dat hoeft ook niet. De Helgoland marathon is een markante marathon waarvan ik veel heb genoten en waar ik nu met veel plezier op terugkijk. De snelste loper kwam in 3.01.13 over de finish en was ouder dan vijftig (!) jaar. (Kijk. Dat zijn nou mooie vooruitzichten voor mij nu Abraham toch wel rap naderbij komt.)

P1560850  P1560853 
 P1560874  P1560966
 P1560970  P1560972

Daags na de marathon, zondag, ben ik met een snelle Duitse marathonloper (3.35.31), Uwe, nog naar het openluchtzwembad met whirlpool en sauna gegaan. Het was die dag een heerlijke dag. Er stond die dag een stralende zon en geen wind. Daar lig je dan, loom baantjes trekkend in een verwarmd buitenbad met aan de ene kant uitzicht op de rode rotswanden en aan de andere kant een kalme diepblauwe zee. Wat was dat afzien!

Raymond

Link naar foto-album

 P1560978  P1560983
P1560976   P1570016
contentmap_plugin

Tags: Landschappelijke marathons